Krytox™ XP-2A5 (Krytox™ XP-2A5 Grease) wysokociśnieniowy smar PFPE z atestem NSF H1 do łożysk pracujących w ekstremalnych warunkach to specjalistyczny, wysokolepkościowy smar fluorowany klasy premium przeznaczony do pracy w aplikacjach przemysłowych o bardzo dużych obciążeniach, podwyższonej temperaturze oraz w środowiskach wymagających chemicznej obojętności i zgodności z normami dla przemysłu spożywczego. Produkt został opracowany przez The Chemours Company jako zaawansowana formulacja serii Krytox™ XP wykorzystująca opatentowane dodatki rozpuszczalne w oleju PFPE.
Smar posiada atest NSF H1, co oznacza dopuszczenie do przypadkowego kontaktu z żywnością. Jest to istotne w aplikacjach w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym, gdzie wymagane są jednocześnie najwyższe parametry tribologiczne i bezpieczeństwo użytkowania.
Charakterystyka technologiczna i budowa chemiczna
Bazę stanowi syntetyczny olej perfluoropolieterowy (PFPE) o wysokiej lepkości kinematycznej:
550 cSt @ 20°C
160 cSt @ 40°C
18 cSt @ 100°C
ISO VG: 150 Wskaźnik lepkości: 134 Zakres temperatur pracy: –36°C do +182°C Gęstość względna: 1,9 Temperatura rozkładu: ok. 300°C
Zagęszczaczem jest PTFE, który zapewnia stabilność mechaniczną i odporność na ścinanie. W odróżnieniu od konwencjonalnych smarów fluorowych, XP-2A5 wykorzystuje rozpuszczalne dodatki EP i antykorozyjne, które nie są mechanicznie „uwięzione” w strukturze zagęszczacza, lecz tworzą jednolity film smarny.
Rezultat: ✔ stała obecność dodatków w strefie tarcia ✔ brak separacji składników ✔ brak wypłukiwania dodatków ✔ bardzo niska migracja i niska lotność
Produkt jest niepalny, niewybuchowy, nierozpuszczalny w wodzie i całkowicie obojętny chemicznie wobec metali, elastomerów i tworzyw konstrukcyjnych.
Zastosowanie – profesjonalna karta aplikacyjna
1. Łożyska toczne wysokoobciążone – przemysł ciężki –smar do łożysk
Rekomendowane typy:
smar do łożysk 6310–6324
smar do łożysk 2210–22220 (baryłkowe)
smar do łożysk NU 2208–NU 2216 (walcowe)
Zakres prędkości: 800 – 5 000 obr./min dn-value do ok. 300 000
Wysoka lepkość oleju bazowego zapewnia stabilny film smarny w warunkach dużych obciążeń promieniowych i osiowych. XP-2A5 ogranicza zużycie zmęczeniowe, mikropitting oraz zjawiska adhezyjne przy granicznym smarowaniu.
1. Typowe środowisko pracy:
przekładnie pomocnicze
napędy przenośników ciężkich
walcarki
przemysł hutniczy
2. Łożyska w przemyśle spożywczym – NSF H1
Krytox™ XP-2A5 znajduje zastosowanie w:
łożyskach przenośników taśmowych
napędach mieszalników
łożyskach suszarni żywności
łożyskach pomp CIP
Warunki pracy:
temperatura 80–160°C
okresowe mycie wodą lub parą
obecność detergentów
Smar wykazuje doskonałą odporność na wymywanie wodą i nie degraduje pod wpływem środków czyszczących.
3. Aplikacje niskoobrotowe i udarowe
Dzięki lepkości ISO 150 XP-2A5 sprawdza się w:
łożyskach obrotowych stołów technologicznych
mechanizmach indeksujących
przekładniach ślimakowych o małej prędkości
tulejach ślizgowych pracujących pod naciskiem
Stabilność filmu smarnego ogranicza bezpośredni kontakt metalu z metalem nawet przy chwilowych przeciążeniach.
4. Sprężarki i pompy procesowe
W sprężarkach przemysłowych XP-2A5:
redukuje hałas łożysk
minimalizuje degradację w wysokiej temperaturze
ogranicza migrację środka smarnego
Smar jest odporny na tlen i nie wspiera spalania – może być stosowany w aplikacjach związanych z gazami technicznymi.
5. Przemysł chemiczny i petrochemiczny
PFPE wykazuje pełną odporność na:
tlen
ozon
większość kwasów i zasad
rozpuszczalniki
Brak reaktywności eliminuje ryzyko powstawania osadów i degradacji w środowisku agresywnym.
6. Łożyska silników elektrycznych dużej mocy
Rekomendowany do silników pracujących w temperaturze uzwojeń powyżej 120°C. Zakres prędkości typowy: 1 000 – 3 600 obr./min.
Wysoka stabilność lepkości ogranicza wzrost temperatury łożyska i wydłuża okres między przeglądami.
Korzyści eksploatacyjne
✔ Zapobieganie kontaktowi metalu z metalem ✔ Wysoka nośność filmu smarnego ✔ Ochrona antykorozyjna długoterminowa ✔ Minimalna migracja i odparowanie ✔ Stabilność w wysokiej temperaturze ✔ Redukcja hałasu łożysk ✔ Atest NSF H1
Problemy rozwiązywane przez XP2A5
Awaria łożysk przy dużych obciążeniach
Degradacja smaru w temperaturze >150°C
Wypłukiwanie środka smarnego w środowisku wilgotnym
Częste przestoje serwisowe
Zanieczyszczenie żywności środkami smarnymi niskiej jakości
Dane techniczne – Krytox™ XP-2A5
Parametr
Wartość
Oryginalna nazwa
Krytox™ XP-2A5 Grease
Producent
The Chemours Company
Typ produktu
Syntetyczny smar PFPE
Olej bazowy
Perfluoropolieter (PFPE)
Zagęszczacz
PTFE
ISO VG
150
Lepkość @20°C
550 cSt
Lepkość @40°C
160 cSt
Lepkość @100°C
18 cSt
Wskaźnik lepkości
134
Zakres temperatur pracy
–36°C do +182°C
Minimalna temperatura
–36°C
Maksymalna temperatura
182°C
Kolor
Biały
Gęstość względna
1,9
Rozpuszczalność w wodzie
Nierozpuszczalny
Palność
Niepalny
Atest spożywczy
NSF H1
Temperatura rozkładu
ok. 300°C
Właściwości wybuchowe
Niewybuchowy
Krytox XP-2A5 to rozwiązanie dla inżynierów, którzy oczekują maksymalnej niezawodności, długiej żywotności łożysk i stabilności pracy w ekstremalnych warunkach obciążeniowych oraz temperaturowych — bez kompromisów.
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl
Krytox™ XP-2A4 (Krytox™ XP-2A4 Grease) smar PFPE klasy premium do łożysk wysokoobciążonych i pracy w podwyższonej temperaturze to zaawansowany technologicznie smar fluorowany PFPE przeznaczony do aplikacji przemysłowych, w których kluczowe znaczenie mają: odporność na ekstremalne ciśnienia (EP), stabilność pracy w wysokiej temperaturze, minimalna migracja środka smarnego oraz długotrwała ochrona antykorozyjna. Produkt został opracowany przez The Chemours Company jako element serii Krytox™ XP wykorzystującej opatentowaną technologię dodatków rozpuszczalnych w oleju bazowym.
Formulacja opiera się na syntetycznym oleju perfluoropolieterowym (PFPE) o lepkości 60 cSt w 40°C (ISO VG 68), zagęszczonym politetrafluoroetylenem (PTFE). Klasa konsystencji NLGI 2 zapewnia odpowiednią stabilność mechaniczną oraz retencję smaru w węźle tarcia. W przeciwieństwie do konwencjonalnych smarów PFPE, w których dodatki przeciwzużyciowe występują jako cząstki stałe, seria XP wykorzystuje dodatki całkowicie rozpuszczalne w oleju. Oznacza to jednorodny film smarny, brak separacji składników i stałą ochronę powierzchni roboczych nawet w warunkach wysokich obciążeń.
Zakres temperatur pracy wynosi od –51°C do +179°C, przy bardzo wysokiej stabilności termicznej (rozkład powyżej ok. 300°C). Smar jest chemicznie obojętny, niepalny, nierozpuszczalny w wodzie i wykazuje bardzo niską lotność.
Charakterystyka fizykochemiczna
Kolor: biały
Zapach: bezwonny
Gęstość względna: ok. 1,9
Wskaźnik lepkości: 124
Lepkość:
180 cSt @ 20°C
60 cSt @ 40°C
9 cSt @ 100°C
Temperatura płynięcia: –36°C
Rozpuszczalność w wodzie: nierozpuszczalny
Palność: nie ulega spaleniu
Zastosowanie – profesjonalna karta aplikacyjna
1. Łożyska kulkowe średnio- i wysokoobciążone
Rekomendowane typy:
6200–6315
6300–6318
22200 (baryłkowe przy umiarkowanych prędkościach)
Zakres prędkości: 1 500 – 7 500 obr./min dn-value do ok. 350 000
Wyższa lepkość oleju bazowego zapewnia stabilny film smarny przy dużych obciążeniach promieniowych i osiowych. Smar jest szczególnie skuteczny w silnikach elektrycznych dużej mocy, przekładniach pomocniczych oraz wentylatorach przemysłowych pracujących ciągle w temperaturze powyżej 120°C.
2. Łożyska w warunkach wysokiej temperatury
Przy temperaturze roboczej 130–170°C Krytox™ XP-2A4 utrzymuje właściwości tribologiczne bez utleniania i bez tworzenia osadów. Typowe aplikacje:
piece technologiczne
suszarnie przemysłowe
linie produkcji papieru
przemysł chemiczny
W porównaniu do smarów węglowodorowych nie ulega zwęglaniu ani degradacji, co wydłuża interwały serwisowe.
3. Aplikacje niskoobrotowe z dużym obciążeniem
Smar rekomendowany do:
łożysk baryłkowych o dużym obciążeniu statycznym
łożysk tocznych w prasach
prowadnic przemysłowych
tulei ślizgowych
Wysoka lepkość minimalizuje zjawisko mikropittingu i zużycia zmęczeniowego.
4. Sprężarki i urządzenia procesowe
W sprężarkach przemysłowych i agregatach procesowych XP-2A4 ogranicza:
zużycie powierzchni roboczych
migrację środka smarnego
hałas generowany przez tarcie
Odporność na wilgoć i parę wodną pozwala stosować go w środowiskach o wysokiej kondensacji.
5. Środowiska chemicznie agresywne
PFPE jest całkowicie obojętny wobec:
tlenu i ozonu
większości kwasów i zasad
gazów procesowych
Produkt może być stosowany w przemyśle petrochemicznym, energetyce oraz instalacjach narażonych na kontakt z mediami reaktywnymi.
6. Prowadnice, zawory i uszczelnienia
Krytox™ XP-2A4 sprawdza się w:
prowadnicach liniowych
wrzecionach pomocniczych
zaworach regulacyjnych
uszczelnieniach dynamicznych
Zapewnia płynny ruch, redukcję tarcia i długotrwałą ochronę antykorozyjną.
Korzyści eksploatacyjne
✔ Zwiększona nośność filmu smarnego ✔ Stabilność w ekstremalnym ciśnieniu (EP) ✔ Doskonała ochrona antykorozyjna ✔ Bardzo dobra odporność na wypłukiwanie wodą ✔ Niska lotność i migracja ✔ Wydłużone interwały smarowania ✔ Cichsza praca łożysk
Problemy rozwiązywane przez Krytox™ XP-2A4
Utrata ochrony EP w wysokiej temperaturze
Przyspieszone zużycie bieżni i elementów tocznych
Korozja w środowisku wilgotnym
Częste dosmarowywanie w aplikacjach wysokotemperaturowych
Degradacja smaru przy dużych obciążeniach
Dane techniczne – Krytox™ XP-2A4
Parametr
Wartość
Oryginalna nazwa
Krytox™ XP-2A4 Grease
Producent
The Chemours Company
Typ produktu
Syntetyczny smar PFPE
Olej bazowy
Perfluoropolieter (PFPE)
Zagęszczacz
PTFE
Klasa NLGI
2
ISO VG
68
Lepkość @20°C
180 cSt
Lepkość @40°C
60 cSt
Lepkość @100°C
9 cSt
Wskaźnik lepkości
124
Zakres temperatur pracy
–51°C do +179°C
Temperatura płynięcia
–36°C
Kolor
Biały
Rozpuszczalność w wodzie
Nierozpuszczalny
Palność
Nie ulega spaleniu
Dopuszczenie H1
Brak
Odporność chemiczna
Całkowita obojętność
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl
Krytox™ XP-2A3 (Krytox™ XP-2A3 Grease) fluorowany smar PFPE klasy premium do łożysk wysokoobciążonych i pracy w podwyższonej temperaturze to wysokowydajny, w pełni syntetyczny smar łożyskowy opracowany przez The Chemours Company w ramach zaawansowanej serii Krytox™ XP. Produkt został zaprojektowany do zastosowań przemysłowych, w których kluczowe znaczenie mają: wysoka odporność na ekstremalne ciśnienia (EP), stabilność filmu smarnego przy dużych obciążeniach, długotrwała ochrona antykorozyjna oraz bezpieczeństwo pracy w szerokim zakresie temperatur.
Smar bazuje na syntetycznym oleju perfluoropolieterowym (PFPE) o lepkości 30 cSt w 40°C (ISO VG 32), zagęszczonym politetrafluoroetylenem (PTFE). Klasa konsystencji NLGI 2 zapewnia stabilność mechaniczną i odpowiednią retencję w węźle tarcia. Charakterystyczną cechą formulacji XP jest zastosowanie opatentowanych dodatków rozpuszczalnych w oleju bazowym, a nie w postaci cząstek stałych. Dzięki temu dodatki przeciwzużyciowe i antykorozyjne są stale obecne w filmie smarnym i nie ulegają separacji ani wypłukaniu wraz z zagęszczaczem.
Zakres temperatur pracy wynosi od –60°C do +154°C, przy czym stabilność chemiczna PFPE utrzymuje się w znacznie wyższych temperaturach (brak degradacji poniżej 300–350°C). Smar jest chemicznie obojętny, niepalny, niewybuchowy i nie utlenia się w normalnych warunkach eksploatacji.
Charakterystyka fizykochemiczna i tribologiczna
Barwa: biała
Zapach: bezwonny
Gęstość względna: ok. 1,9
Rozpuszczalność w wodzie: nierozpuszczalny
Temperatura płynięcia: –60°C
Temperatura rozkładu: ok. 300°C
Wskaźnik lepkości: 121
Produkt spełnia wymagania testów i metod badawczych takich jak: ASTM D2266 (zużycie czterokulowe), ASTM D2596 / D2783 (właściwości EP), ASTM D1743 (korozja), ASTM B117 (mgła solna), ASTM D3233 oraz EMCOR (ochrona antykorozyjna łożysk).
Zastosowanie – szczegółowa karta aplikacyjna
1. Łożyska kulkowe i walcowe pracujące pod dużym obciążeniem
Rekomendowane serie:
6200–6312
6300–6315
22200 (baryłkowe przy umiarkowanej prędkości)
Zakres prędkości:
2 000 – 9 000 obr./min
dn-value do ok. 400 000
Dzięki lepkości 30 cSt smar zapewnia wyższy poziom nośności filmu smarnego niż wersje XP-2A1 i XP-2A2, co przekłada się na mniejsze zużycie bieżni przy obciążeniach promieniowych i osiowych. Sprawdza się w silnikach elektrycznych średniej mocy, przekładniach pomocniczych, sprężarkach i wentylatorach przemysłowych.
2. Łożyska w podwyższonej temperaturze (100–150°C)
XP-2A3 dedykowany jest do aplikacji, w których temperatura robocza utrzymuje się w zakresie 110–140°C, np.:
suszarnie przemysłowe
przemysł celulozowo-papierniczy
linie transportowe w hutnictwie
pompy procesowe
Stabilność lepkości w temperaturze minimalizuje degradację smaru i redukuje ryzyko tworzenia osadów.
3. Aplikacje w środowisku wilgotnym i agresywnym chemicznie
Smar wykazuje doskonałą odporność na wypłukiwanie wodą i wilgoć. Znajduje zastosowanie w:
przemyśle chemicznym i petrochemicznym
infrastrukturze energetycznej
instalacjach narażonych na kondensację pary
Dodatki antykorozyjne ograniczają rdzewienie bieżni oraz wałów, nawet przy długotrwałym narażeniu na wilgoć.
4. Prowadnice, tuleje i łożyska ślizgowe
Krytox XP 2A3 sprawdza się w:
tulejach ślizgowych
prowadnicach liniowych
wrzecionach pomocniczych
mechanizmach regulacyjnych
Ogranicza zjawisko stick-slip i zapewnia cichą, płynną pracę bez generowania cząstek stałych.
5. Sprężarki i urządzenia procesowe
W sprężarkach przemysłowych oraz urządzeniach transportu mediów smar ogranicza:
zużycie zmęczeniowe
hałas wynikający z wysokiego tarcia
migrację środka smarnego
Niska lotność i mała migracja zwiększają trwałość aplikacji.
6. Rynki docelowe
przemysł ciężki
ropa i gaz
energetyka
infrastruktura obiektów
przemysł celulozowo-papierniczy
transport
obróbka metali
elektronika
Korzyści eksploatacyjne
✔ Wydłużona żywotność łożysk ✔ Ograniczenie kontaktu metalu z metalem ✔ Stabilność przy ekstremalnych obciążeniach ✔ Cicha praca bez dodatków stałych ✔ Wysoka odporność na wodę i korozję ✔ Niska strata wskutek parowania i migracji
Problemy rozwiązywane przez Krytox XP2A3
Nadmierne zużycie bieżni i elementów tocznych
Korozja w środowiskach wilgotnych
Generowanie hałasu w łożyskach
Degradacja i osady w wysokiej temperaturze
Skrócone interwały serwisowe
Dane techniczne – Krytox™ XP 2A3
Parametr
Wartość
Oryginalna nazwa
Krytox™ XP-2A3 Grease
Producent
The Chemours Company
Typ produktu
Smar syntetyczny PFPE
Olej bazowy
Perfluoropolieter (PFPE)
Zagęszczacz
PTFE
Klasa NLGI
2
ISO VG
32
Lepkość @20°C
80 cSt
Lepkość @40°C
30 cSt
Lepkość @100°C
5 cSt
Wskaźnik lepkości
121
Zakres temperatur pracy
–60°C do +154°C
Temperatura płynięcia
–60°C
Gęstość względna
1,9
Kolor
Biały
Rozpuszczalność w wodzie
Nierozpuszczalny
Palność
Nie ulega spaleniu
Odporność chemiczna
Całkowita obojętność
Dopuszczenie H1
Brak
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl
Krytox™ XP-2A2 (Krytox™ XP-2A2 Grease) to wysokociśnieniowy smar fluorowany PFPE do łożysk pracujących w szerokim zakresie temperatur zaawansowany technologicznie, syntetyczny smar fluorowany klasy premium opracowany przez The Chemours Company. Produkt należy do serii Krytox™ XP – linii smarów PFPE z opatentowanymi dodatkami rozpuszczalnymi w oleju bazowym, przeznaczonej do zastosowań wymagających odporności na ekstremalne ciśnienia, niskie temperatury oraz agresywne środowiska chemiczne.
Smar oparty jest na syntetycznym oleju perfluoropolieterowym (PFPE) o lepkości 15 cSt w 40°C (ISO VG 15), zagęszczonym politetrafluoroetylenem (PTFE). Klasa konsystencji NLGI 2 zapewnia stabilność strukturalną przy zachowaniu dobrej pompowalności i odporności na migrację. Produkt ma barwę białą, niską lotność oraz bardzo niskie straty parowania, co czyni go odpowiednim do długookresowej pracy bez częstego dosmarowywania.
Zakres temperatur eksploatacyjnych wynosi od –63°C do +132°C, przy zachowaniu stabilności chemicznej znacznie powyżej tych wartości (brak utleniania poniżej 350°C). Smar jest całkowicie niepalny i chemicznie obojętny – nie reaguje z metalami, elastomerami ani tworzywami konstrukcyjnymi.
Technologia dodatków rozpuszczalnych – przewaga nad klasycznymi smarami PFPE
Standardowe smary PFPE zawierają dodatki przeciwzużyciowe w postaci cząstek stałych. W Krytox™ XP-2A2 zastosowano opatentowaną technologię dodatków całkowicie rozpuszczalnych w oleju bazowym. Oznacza to:
równomierne rozprowadzenie dodatków w filmie smarnym,
brak cząstek generujących hałas i mikrozarysowania,
skuteczną ochronę przed kontaktem metalu z metalem przy dużych obciążeniach,
długotrwałą ochronę antykorozyjną nawet w środowiskach wilgotnych.
Dodatki EP (Extreme Pressure) zwiększają zdolność przenoszenia obciążeń dynamicznych i udarowych, minimalizując zużycie zmęczeniowe bieżni oraz elementów tocznych.
Zastosowanie – aplikacje smarne w ujęciu inżynierskim
1. Łożyska kulkowe jednorzędowe i dwurzędowe
Rekomendowany do serii:
6000–6012
6200–6212
6300 (przy umiarkowanych prędkościach)
Zakres prędkości:
3 000 – 12 000 obr./min
dn-value do 450 000
Wyższa lepkość (15 cSt) w porównaniu z XP2A1 zapewnia lepszą nośność filmu smarnego przy wyższych obciążeniach promieniowych. Smar sprawdza się w silnikach elektrycznych średniej mocy, wentylatorach przemysłowych oraz przekładniach pomocniczych.
2. Łożyska wałeczkowe i igiełkowe
W łożyskach walcowych i igiełkowych pracujących pod dużym obciążeniem liniowym, XP-2A2 ogranicza mikrozatarcia i redukuje zużycie powierzchni. Typowe prędkości:
1 000 – 6 000 obr./min
Zastosowania: przemysł ciężki, maszyny transportowe, urządzenia procesowe.
3. Łożyska pracujące w niskiej temperaturze
Dolna granica –63°C umożliwia stosowanie w:
instalacjach zewnętrznych,
sprzęcie chłodniczym,
aplikacjach lotniczych,
systemach klimatycznych.
Smar zachowuje płynność i niskie opory rozruchowe, co minimalizuje moment startowy.
4. Środowiska wilgotne i narażone na wodę
Dzięki wysokiej odporności na wymywanie wodą, XP-2A2 sprawdza się w:
pompach przemysłowych,
sprężarkach,
urządzeniach pracujących w atmosferze pary wodnej,
instalacjach infrastrukturalnych.
Dodatki antykorozyjne chronią bieżnie łożysk i wały przed rdzą, wydłużając żywotność podzespołów.
5. Przemysł chemiczny i petrochemiczny
Całkowita obojętność chemiczna PFPE umożliwia pracę w obecności:
tlenu,
ozonu,
gazów procesowych,
agresywnych chemikaliów.
Smar nie ulega degradacji i nie tworzy osadów, co ma kluczowe znaczenie w aplikacjach o wysokich wymaganiach czystości.
6. Prowadnice liniowe, wrzeciona i mechanizmy precyzyjne
Krytox XP 2A2 znajduje zastosowanie w:
napędach liniowych,
prowadnicach,
wrzecionach pomocniczych,
zaworach i uszczelnieniach dynamicznych.
Stabilny film smarny ogranicza zużycie ślizgowe i zapewnia cichą pracę.
Najważniejsze korzyści eksploatacyjne
✔ Ochrona przed zużyciem przy wysokich obciążeniach ✔ Długotrwała ochrona antykorozyjna ✔ Stabilność lepkości w szerokim zakresie temperatur ✔ Niska migracja i niskie straty parowania ✔ Cicha praca łożysk ✔ Niepalność i bezpieczeństwo w środowisku tlenowym
Problemy rozwiązywane przez Krytox™ XP 2A2
Kontakt metalu z metalem w warunkach dużego obciążenia
Korozja w środowiskach wilgotnych
Degradacja smarów w niskiej temperaturze
Hałas generowany przez dodatki stałe
Krótkie interwały dosmarowywania
Dane techniczne – Krytox™ XP-2A2
Parametr
Wartość
Oryginalna nazwa
Krytox™ XP-2A2 Grease
Producent
The Chemours Company
Typ produktu
Smar syntetyczny PFPE
Olej bazowy
Perfluoropolieter (PFPE)
Zagęszczacz
PTFE
Klasa NLGI
2
ISO VG
15
Lepkość @20°C
36 cSt
Lepkość @40°C
15 cSt
Lepkość @100°C
3 cSt
Wskaźnik lepkości
59
Zakres temperatur pracy
–63°C do +132°C
Temperatura płynięcia
–63°C
Kolor
Biały
Odporność chemiczna
Całkowita obojętność
Odporność na wodę
Bardzo wysoka
Palność
Niepalny
Dopuszczenie H1
Brak
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl
Krytox™ XP-2A1 Grease (Krytox™ XP-2A1 Grease) to zaawansowany technologicznie, w pełni syntetyczny smar łożyskowy klasy premium, opracowany przez The Chemours Company. Produkt należy do innowacyjnej serii Krytox™ XP, w której zastosowano opatentowaną technologię rozpuszczalnych dodatków EP i antykorozyjnych, eliminującą ograniczenia klasycznych formulacji PFPE.
Smar bazuje na syntetycznym oleju perfluoropolieterowym (PFPE) o lepkości 8 cSt w temperaturze 40°C (ISO VG 7) i klasie konsystencji NLGI 2. Dzięki zastosowaniu dodatków całkowicie rozpuszczalnych w oleju bazowym, film smarny ma jednorodną strukturę, a ochrona przeciwzużyciowa działa bezpośrednio w strefie kontaktu metalu z metalem. W przeciwieństwie do tradycyjnych smarów PFPE, dodatki nie są zawiesiną cząstek stałych – nie powodują hałasu ani mikrouszkodzeń bieżni.
Zakres temperatur pracy wynosi od –70°C do +104°C, przy czym stabilność chemiczna PFPE zachowana jest nawet w temperaturach znacznie wyższych (brak degradacji poniżej 350°C). Smar nie zawiera wodoru w strukturze cząsteczki, co czyni go niepalnym, chemicznie obojętnym i odpornym na utlenianie.
Technologia XP – przewaga w warunkach ekstremalnych
Smar Krytox™ XP-2A1 został opracowany do pracy w warunkach:
wysokiego obciążenia jednostkowego
zmiennej temperatury
podwyższonej wilgotności
obecności tlenu, ozonu i agresywnych gazów
Rozpuszczalne dodatki EP poprawiają odporność na mikrozatarcia, ograniczają zużycie zmęczeniowe i redukują hałas łożysk. Produkt wykazuje bardzo wysoką odporność na wymywanie wodą oraz długotrwałe działanie antykorozyjne.
ZASTOSOWANIE – opis aplikacyjny
1. Łożyska kulkowe precyzyjne i wysokoobrotowe
Rekomendowany do łożysk serii:
6000–6006
6200–6205
6800–6806 (cienkościenne)
Zakres prędkości roboczych:
5 000 – 18 000 obr./min (w zależności od średnicy)
dn-value do ok. 500 000
Smar zapewnia:
stabilny film smarny przy wysokich prędkościach
redukcję hałasu (brak dodatków stałych)
niższy wzrost temperatury roboczej
Zastosowania: silniki elektryczne małej mocy, serwonapędy, wentylatory precyzyjne, wrzeciona pomocnicze.
2. Łożyska miniaturowe i mikromechanizmy
Dzięki bardzo niskiej lepkości bazowej (8 cSt) smar nadaje się do:
łożysk miniaturowych (średnice 3–10 mm)
enkoderów
systemów pozycjonowania
mechanizmów optycznych
Zakres prędkości:
1 000 – 10 000 obr./min
Produkt minimalizuje moment rozruchowy i eliminuje efekt „stick-slip”.
3. Aplikacje niskotemperaturowe (do –70°C)
Idealny do:
instalacji zewnętrznych
urządzeń klimatycznych
sprzętu transportowego
mechanizmów lotniczych
Zachowuje płynność i właściwości smarne w warunkach głębokiego mrozu, gdzie klasyczne smary gęstnieją lub tracą zdolność pracy.
4. Środowiska wilgotne i agresywne chemicznie
Smar jest obojętny wobec:
stali węglowej
stali nierdzewnej
aluminium
większości elastomerów
Odpycha wilgoć, zapobiega korozji bieżni i tulei. Stosowany w:
przemyśle chemicznym
energetyce
instalacjach sprężarek
pompach procesowych
5. Przemysł półprzewodnikowy i cleanroom
Dzięki niskiej lotności i braku produktów rozkładu smar stosowany jest w:
prowadnicach liniowych
robotach transferowych
systemach próżniowych
mechanizmach transportu waferów
Nie generuje cząstek ani osadów.
6. Sprężarki, zawory i uszczelnienia
Krytox™ XP-2A1 stosowany jest w:
sprężarkach przemysłowych
zaworach regulacyjnych
mechanizmach śrubowych
uszczelnieniach dynamicznych
Ogranicza zużycie, redukuje hałas i wydłuża okres międzyserwisowy.
Korzyści eksploatacyjne
✔ Wydłuża żywotność łożysk ✔ Redukuje hałas i drgania ✔ Chroni przed korozją ✔ Odporny na wymywanie wodą ✔ Stabilny w szerokim zakresie temperatur ✔ Nie zawiera dodatków stałych powodujących ścieranie
Rynki docelowe
przemysł ciężki
chemia i petrochemia
energetyka
infrastruktura obiektów
elektronika
transport
przemysł celulozowo-papierniczy
produkcja metali
Dane techniczne – Krytox™ XP-2A1
Parametr
Wartość
Oryginalna nazwa
Krytox™ XP-2A1 Grease
Typ produktu
Smar łożyskowy PFPE
Olej bazowy
Perfluoropolieter (PFPE)
Zagęszczacz
PTFE
Kolor
biały
Klasa NLGI
2
ISO VG
7
Lepkość w 40°C
8 cSt
Zakres temperatur pracy
–70°C do +104°C
Temperatura płynięcia
–70°C
Odporność na utlenianie
Brak degradacji poniżej 350°C
Ochrona antykorozyjna
Tak
Odporność na wodę
Bardzo wysoka
Dopuszczenie H1
Brak
Charakter pracy
Wysokie prędkości, niskie i średnie obciążenia
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl
Krytox™ XP-2A0 (Krytox™ XP-2A0 Grease) niskolepkościowy smar PFPE do precyzyjnych łożysk wysokoobrotowych i aplikacji niskotemperaturowych to specjalistyczny, syntetyczny smar fluorowany klasy NLGI 2 należący do linii XP (Extreme Performance), opracowanej przez The Chemours Company. Jest to najniższa lepkościowo formulacja w całej rodzinie XP (od 2A0 do 2A7), przeznaczona do aplikacji precyzyjnych, wysokoobrotowych i niskotemperaturowych, gdzie kluczowe znaczenie mają: minimalny moment tarcia, stabilność filmu smarnego przy małym obciążeniu oraz wysoka czystość chemiczna.
Produkt spełnia wymagania norm i metod badawczych:
ASTM D2266 – zużycie w teście czterokulowym
ASTM D2596 – nośność EP
ASTM D2783 – graniczne obciążenie zatarcia
ASTM D1743 – ochrona przed korozją
ASTM B117 – odporność na mgłę solną
ASTM D3233 – trwałość w łożysku
EMCOR – odporność korozyjna w warunkach wilgotnych
Budowa chemiczna i technologia dodatków
Olej bazowy: perfluoropolieter (PFPE) Zagęszczacz: politetrafluoroetylen (PTFE) Klasa NLGI: 2 Typ: smar fluorowany z dodatkiem przeciwzużyciowym i antykorozyjnym rozpuszczalnym w oleju
Seria XP wykorzystuje opatentowane dodatki rozpuszczalne w PFPE. W tradycyjnych smarach PFPE dodatki AW/EP występują w postaci stałej i są mechanicznie utrzymywane w strukturze zagęszczacza. W Krytox™ XP 2A0 dodatki są integralną częścią oleju bazowego, co zapewnia:
jednorodny film smarny,
brak wypłukiwania dodatków,
redukcję hałasu w małych łożyskach,
zwiększoną odporność na zużycie graniczne.
Smar jest chemicznie obojętny, niepalny, nierozpuszczalny w wodzie i odporny na większość chemikaliów przemysłowych.
Charakterystyka tribologiczna
XP-2A0 to smar o bardzo niskiej lepkości bazowej w porównaniu do pozostałych formulacji XP (2A1–2A7). Jego przeznaczeniem nie są aplikacje wysokoobciążone, lecz:
łożyska precyzyjne,
mechanizmy wysokoobrotowe,
układy niskiego momentu rozruchowego,
systemy o małej mocy napędowej.
Dzięki niskiemu oporowi wewnętrznemu smar:
✔ ogranicza wzrost temperatury łożyska, ✔ minimalizuje straty energii, ✔ redukuje moment tarcia przy rozruchu, ✔ poprawia kulturę pracy napędów.
Smar jest przeznaczony do łożysk pracujących przy niewielkim obciążeniu promieniowym i osiowym, gdzie wymagana jest niska lepkość oleju i minimalny moment oporowy.
Typowe aplikacje:
małe silniki elektryczne,
wentylatory precyzyjne,
napędy laboratoryjne,
wrzeciona pomocnicze,
silniki BLDC.
2. Łożyska miniaturowe i cienkościenne
Średnice wewnętrzne: 1–8 mm
XP-2A0 znajduje zastosowanie w:
silnikach krokowych,
enkoderach,
napędach optycznych,
mikromechanizmach,
urządzeniach medycznych.
Smar minimalizuje zjawisko stick-slip i zapewnia płynną pracę przy małym luzie roboczym.
3. Aplikacje niskotemperaturowe
Zakres pracy obejmuje bardzo niskie temperatury (do poziomu charakterystycznego dla niskolepkościowych PFPE), dlatego XP-2A0 nadaje się do:
urządzeń pracujących w klimacie arktycznym,
komór klimatycznych,
urządzeń chłodzonych,
aplikacji lotniczych.
Niska lepkość pozwala utrzymać zdolność rozruchową bez wzrostu momentu oporowego.
4. Przemysł półprzewodnikowy i czyste pomieszczenia
Smar PFPE nie utlenia się i nie tworzy osadów w temperaturach roboczych. Brak lotnych składników minimalizuje ryzyko kontaminacji procesów.
Dodatki zapewniają skuteczną ochronę antykorozyjną (ASTM D1743, EMCOR) oraz poprawioną nośność w teście czterokulowym (ASTM D2266, D2596).
Właściwości fizykochemiczne
Stan: półstały Kolor: biały Zapach: bezwonny pH: obojętne Rozpuszczalność w wodzie: brak Palność: niepalny Właściwości wybuchowe: brak Stabilność chemiczna: wysoka
Krytox™ XP-2A0 to niskolepkościowy smar PFPE przeznaczony do łożysk wysokoobrotowych i precyzyjnych mechanizmów pracujących przy małych obciążeniach. Dzięki technologii dodatków rozpuszczalnych zapewnia lepszą ochronę przeciwzużyciową i antykorozyjną niż klasyczne smary PFPE bez dodatków. Idealny do aplikacji wymagających minimalnego momentu tarcia, stabilności chemicznej i długiego okresu międzyobsługowego.
UWAGA –SMAR MOŻE BYĆ TRUDNO DOSTEPNY NA TERENIE EUROPY
Jeżeli jesteś zainteresowany tym produktem to możesz uzyskać wszystkie informacje o jego dostępności pod numerem telefonu 601 444 162 ewentualnie 601 444 149 lub pisząc meila pod adres lozyska@elub.pl .
Czarny smar (black-grey grease / black/grey grease) szary smar to jedna z tych „ciemnych postaci” w świecie tribologii, które robią świetną robotę właśnie dlatego, że w środku kryje się coś więcej niż sama baza olejowa i zagęszczacz. Ten kolor bardzo rzadko jest przypadkiem – zwykle jest podpisem chemii i fizyki.
Skąd biorą się kolory smarów? Barwa smaru wynika przede wszystkim ze składu: rodzaju oleju bazowego, typu zagęszczacza oraz – najczęściej – z pakietu dodatków. Szczególnie mocno „kolorują” smary dodatki stałe (tzw. smary stałe) oraz niektóre inhibitory, pigmenty i wypełniacze. Jeśli do smaru trafia grafit albo dwusiarczek molibdenu, jasnego beżu raczej nie będzie – to tak, jakbyś próbował zrobić białą farbę, dosypując sadzy.
Czy smary bywają sztucznie barwione? Tak – i to częściej, niż się wydaje. Smary potrafi się barwić celowo, żeby były bardziej widoczne na elemencie (łatwiejsza kontrola dozowania), żeby odróżnić produkt w serwisie (np. różne punkty smarne), a czasem po prostu dla spójności „rodziny” produktów. W praktyce kolor może pomóc w identyfikacji, ale tribolog zawsze powie: o doborze decydują parametry, nie „ładny odcień”.
Dodatki smarne i ich typowe kolory (czyli dlaczego czarny i szary są takie popularne) Poniżej najczęściej spotykane dodatki i to, jak zwykle wpływają na wygląd smaru:
Grafit – ciemnoszary do czarnego; klasyka do obciążeń, wolnych ruchów, miejsc narażonych na zatarcie.
Dwusiarczek molibdenu (MoS2) – szary, grafitowy, czarnawy; świetny „ratownik” przy wysokim nacisku i gdy film olejowy się rwie.
Disiarczek wolframu (WS2) – ciemnoszary; podobna rola do MoS2, często w pastach montażowych.
PTFE (teflon) – biały; obniża tarcie, bywa w smarach do tworzyw i w aplikacjach wymagających czystości.
Miedź w proszku – miedziano-brązowa/czerwonawa; typowo pasty antyzatarciowe na wysoką temperaturę.
Aluminium (płatki/proszek) – srebrzyste odcienie; poprawa odporności na zapieczenie, często z innymi stałymi dodatkami.
Sadza / carbon black – głęboka czerń; może być wypełniaczem i jednocześnie „barwnikiem”, spotykana m.in. w smarach wysokotemperaturowych.
Inhibitory korozji – od bezbarwnych po żółtawe/brunatne nuty (zależnie od chemii).
Dodatki EP/AW (np. związki siarki/fosforu, ZDDP w olejach) – same w sobie często nie barwią agresywnie, ale potrafią pogłębiać odcień (zwłaszcza w smarach mineralnych).
Polimery adhezyjne (tackifiers) – zwykle bezbarwne do bursztynowych; poprawiają „ciągliwość” i przyczepność smaru.
Barwniki/pigmenty – dowolny kolor „na życzenie” producenta; zwykle w niewielkim stężeniu, żeby nie psuć własności.
Wniosek praktyczny jest prosty: smar czarny i szary bardzo często oznaczają obecność smarów stałych (grafit, MoS2) albo sadzy – czyli dodatków, które mają pomagać w warunkach, gdzie same oleje i zagęszczacze dostają zadyszki.
Po co w ogóle czarno-szary smar? Bo są aplikacje, gdzie tarcie nie pyta o zgodę. Wysokie naciski, udary, wibracje, wolne ruchy, mikropoślizg, a do tego brud i woda – i nagle okazuje się, że „zwykły” smar EP to za mało. Wtedy czarno-szare formuły z MoS2/grafitem potrafią dać rezerwę smarności nawet przy chwilowej utracie filmu olejowego.
Poniżej kilka najbardziej znanych w tribologii czarno-szarych smarów (krótko i rzeczowo)
MOLYKOTE BR-2 Plus – smar litowy z MoS2 do obciążeń średnich i wysokich; łożyska, prowadnice, połączenia metal/metal.
MOLYKOTE LONGTERM 2 Plus – smar litowy z MoS2 i grafitem do pracy pod naciskiem; łożyska, węzły obciążone, aplikacje ogólne w utrzymaniu ruchu.
SKF LGEM 2 – mineralny, litowo-wapniowy, z MoS2 i grafitem; ciężkie obciążenia, wolne prędkości, wibracje (maszyny budowlane, kruszarki).
SKF LGEV 2 – „wersja ciężka” o bardzo wysokiej lepkości, z MoS2 i grafitem; wielkie łożyska, wieńce obrotu, rolki pieców/suszarek, drgania i udary.
MOLYKOTE LONGTERM 00 – półpłynny (NLGI 00) z MoS2 i grafitem; przekładnie, elektronarzędzia, przekładnie kątowe.
Vegatol VPRO X 322 – kompleks litowy, mineralny, szaro-czarny z MoS2; sworznie, tuleje, maszyny budowlane/rolnicze, ciężkie warunki.
Vegatol VPRO HDX 2 – litowo-wapniowy, mineralny, szaro-czarny z MoS2; obciążenia udarowe, wilgoć, m.in. siodła ciągników i ciężkie węzły.
ROCOL DRY MOLY – sucha powłoka smarna MoS2; gdy mokry smar nie ma racji bytu (wysoka temp., pył, potrzeba „czystego” filmu).
Grafitex (ELUBE/EVIL Lubricants) – litowy smar grafitowy (grafit + MoS2 + EP); węzły metal/metal, duża nośność i przyczepność.
A teraz konkrety – czarno-szare smary wskazanych producentów oraz czarno-szare pozycje dostępne w sklepsmary.pl (format: nazwa – producent – kolor – baza – zagęszczacz – dodatki – zastosowanie).
MOLYKOTE (czarno-szare pozycje)
MOLYKOTE BR-2 Plus – Molykote – czarny – olej mineralny – litowy – MoS2 – łożyska, prowadnice, metal/metal przy średnich i wysokich obciążeniach.
MOLYKOTE G-4700 – Molykote – czarny – PAO – kompleks litowy – MoS2 – smar ogólnego przeznaczenia EP, łożyska/ślizgi/napędy w szerokiej temperaturze.
MOLYKOTE 41 – Molykote – czarny – silikon – sadza – brak smarów stałych – wysokie temperatury, łożyska i elementy pracujące do ok. 290°C.
MOLYKOTE GN Plus – Molykote – czarny – olej mineralny – (pasta montażowa; zagęszczacz „tak” wg karty) – MoS2 – montaż, docieranie, zabezpieczenie przed zatarciem w ciężkich warunkach.
VEGATOL (czarno-szare pozycje)
Vegatol VPRO HDX 2 – Vegatol – szaro-czarny – olej mineralny – litowo-wapniowy – MoS2 – duże obciążenia, udary i wilgoć; m.in. siodła ciągników, ciężkie łożyska.
Vegatol VPRO X 322 – Vegatol – szaro-czarny – olej mineralny – litowy complex – MoS2 – sworznie, tuleje, elementy trące w budownictwie/rolnictwie/górnictwie.
Vegatol VPRO MEISSELPASTE – Vegatol – miedziano-szary – olej mineralny – kompleks aluminiowy – grafit, miedź, aluminium (smary stałe) + dodatki AW/antykorozyjne – młoty udarowe (groty, tuleje prowadzące), ciężkie udary, także jako pasta antyzatarciowa.
SKF (czarno-szare pozycje)
SKF LGEM 2 – SKF – czarny – olej mineralny – litowo-wapniowy – MoS2, grafit – bardzo wysokie obciążenia, wibracje, wolne prędkości (np. kruszarki, maszyny gąsienicowe).
SKF LGEV 2 – SKF – czarny – olej mineralny – litowo-wapniowy – MoS2, grafit – ekstremalnie wysokie obciążenia, bardzo wolne obroty, duże łożyska i wieńce obrotu.
ROCOL (czarno-szare pozycje)
ROCOL DRY MOLY – Rocol – (ciemnoszary/czarnawy film MoS2) – baza: nośnik aerozolowy + spoiwo powłoki – zagęszczacz: nie dotyczy – MoS2 – sucha powłoka smarna na prowadnice i elementy pod obciążeniem, także w podwyższonej temperaturze.
ROCOL MTLM Assembly & Running-In Paste – Rocol – (typowo ciemnoszara pasta montażowa) – baza: (pasta montażowa; olej bazowy nie wyszczególniony na karcie sklepu) – zagęszczacz: nie podano – MoS2 – montaż i docieranie: panewki/ślizgi, sworznie, koła zębate, wolne ruchy pod dużym obciążeniem.
JAX (czarno-szare pozycje) W aktualnej ofercie sklepsmary.pl JAX występuje głównie jako smary i oleje dopuszczone do kontaktu z żywnością, które z natury są zwykle jasne (łatwiejsza kontrola czystości). W tej grupie nie zidentyfikowano typowych czarno-szarych smarów z MoS2/grafitem.
Pozostałe czarno-szare smary dostępne w abscmt.pl (inne marki)
Grafitex Smar Grafitowy do maszyn – ELUBE/EVIL Lubricants – czarny – olej mineralny – mydło litowe – grafit (ok. 10%), MoS2, dodatki EP, inhibitory korozji, dodatki lepkości – smarowanie łożysk i węzłów metal/metal pod obciążeniem, wysoka przyczepność.
Smar Czarna Pszczoła – (marka własna/produkt ekologiczny) – czarny – baza: nie podano – zagęszczacz: nie podano – dodatki: nie podano – duże obciążenia, szeroki zakres temperatur pracy wg karty produktu, zastosowania ogólne w ciężkich warunkach.
Na koniec uwaga „po staremu”, czyli praktycznie: czarny-szary smar najczęściej oznacza, że producent dał Ci zapas bezpieczeństwa w postaci smarów stałych (grafit/MoS2). To nie jest magia – to inżynieria powierzchni: gdy film olejowy nie domaga, do gry wchodzą lamelarne kryształy, które potrafią „poślizgnąć” metal po metalu bez dramatu.
Wiele z wymienionych smarów możesz nabyć na stronie abscmt.plbezpośrednio, ewentualnie zamówić telefonicznie pod numerem 601 444 162 lub mailowo: lozyska@elub.pl.
Niebieski smar ( blue grease.) to w dzisiejszej palecie smarnej nie rzadkość , a nawet zabarwienie które pasuje do wielu aplikacji.
Gdy wchodzę do smarowni i widzę niebieski ślad na dłoni, od razu wiem dwie rzeczy: po pierwsze – ktoś tu pracuje „po bożemu”, czyli smaruje regularnie; po drugie – ten kolor nie wziął się z kapelusza. W tribologii barwa smaru jest jak odcień herbaty u starego zegarmistrza: sama w sobie nie „naprawia” mechanizmu, ale potrafi sporo powiedzieć o tym, co jest w środku.
Skąd biorą się kolory smarów? Barwa smaru wynika przede wszystkim z jego składu, a najczęściej z pakietu dodatków. Smar to nie jednolita masa – to układ: olej bazowy + zagęszczacz + dodatki uszlachetniające (czasem też stałe środki smarne). Każdy z tych składników może wnosić własny „odcień”: od przezroczystych/żółtawych olejów, przez beżowe i bursztynowe mydła litowe, aż po czernie pochodzące od grafitu czy MoS₂.
Jednocześnie trzeba pamiętać o ważnej praktyce warsztatowej: smary bywają sztucznie barwione. I często jest to działanie celowe, wręcz pożądane. Barwnik pozwala:
zwiększyć widoczność smaru na elemencie (łatwiej ocenić pokrycie i świeżość dosmarowania),
ograniczyć pomyłki w utrzymaniu ruchu (łatwiej rozróżnić produkty),
a w branżach wrażliwych (np. spożywczej) ułatwić inspekcję zanieczyszczeń.
W praktyce niebieski bywa wybierany właśnie dlatego, że „odcina się” od metalu, kurzu i większości typowych zabrudzeń eksploatacyjnych. Krótko mówiąc: jest bardziej „widoczny dla oka i sumienia”.
Czy kolor mówi coś o jakości? Nie. Kolor nie jest automatyczną miarą jakości ani klasy smaru. Może jedynie pośrednio sugerować pewne cechy (np. obecność dodatków EP lub specjalne przeznaczenie), ale o przydatności decydują parametry tribologiczne: lepkość oleju bazowego, stabilność mechaniczna, odporność na utlenianie, nośność filmu, ochrona przed korozją, odporność na wodę, itp.
Dodatki smarne i ich typowe „kolory” – co tribolog widzi w smarze W smarach spotyka się całą rodzinę dodatków. Część jest „bezbarwna” w sensie wizualnym (działa, ale nie barwi), inne zmieniają odcień wyraźnie.
Dodatki EP (Extreme Pressure) – zwykle bezbarwne lub lekko przyciemniają smar. Chemicznie to często związki siarki/fosforu, które tworzą ochronne warstwy graniczne przy dużych naciskach. Niebieski smar bywa kojarzony z EP, ale to skojarzenie wynika bardziej z praktyki producentów i barwienia niż z „naturalnego” koloru EP.
Dodatki AW (Anti-Wear) – podobnie jak EP, zwykle nie „farbują” mocno. Ich rola to zmniejszenie zużycia w reżimie tarcia granicznego.
Inhibitory korozji – najczęściej bezbarwne; za to ich brak potrafi „pokolorować” maszynę na rdzawo szybciej, niż zdążysz powiedzieć „plan smarowania”.
Antyoksydanty – zwykle nie zmieniają barwy od razu, ale bez nich smar szybciej ciemnieje w trakcie pracy (utlenianie, starzenie).
Dodatki adhezyjne (tackifiers) – często niebarwiące, ale nadają „ciągnącą” lepkość i przyczepność. Smar staje się bardziej „nitkowaty”.
Stałe środki smarne – tu kolor bywa bardzo charakterystyczny:
MoS₂ (dwusiarczek molibdenu): od grafitowej szarości po czerń (smary szare/czarne).
Grafit: czarny.
PTFE (teflon): biały, często rozjaśnia smar do odcieni bieli/beżu.
Azotek boru (BN): biały (czasem mówi się o „białym graficie”).
Barwniki – to osobna kategoria. Mogą być dodawane stricte dla identyfikacji. Niebieski kolor bardzo często jest efektem właśnie takiego barwienia, a nie „naturalnego” odcienia zagęszczacza czy dodatków.
Dlaczego akurat niebieski? Najczęstsze powody w praktyce przemysłowej
Widoczność i kontrola: łatwo ocenić, czy smar został podany i czy nadal jest obecny.
Skojarzenia aplikacyjne: w wielu zakładach niebieski bywa „umownie” przypisywany do określonej grupy zastosowań (np. mokre środowisko, przemysł morski), choć to nie jest reguła techniczna.
Mniej pomyłek: przy kilku punktach smarnych i kilku produktach, kolor bywa najprostszą „legendą” dla służb UR.
A teraz przejdźmy do mięsa… a właściwie do filmu smarowego.
Kilka znanych niebieskich smarów w tribologii – krótko: co to jest i gdzie pracuje
ROCOL SAPPHIRE 2 – smar łożyskowy „do roboty”, gdy są obciążenia, woda, udary; uniwersalny do łożysk tocznych i ślizgowych.
ROCOL SAPPHIRE 1 – podobna rodzina, nieco „miększy” pod kątem pompowalności; dobry do długich przewodów i układów centralnego smarowania.
ROCOL SAPPHIRE 000 – półpłynny; do centralnego smarowania i przekładni wypełnionych smarem.
SKF LGHQ 2 – smar do łożysk silników elektrycznych, szczególnie pod dozowniki jednopunktowe; stabilny termicznie i mechanicznie.
SKF LGHP 2 – wysokotemperaturowy smar do łożysk (często kojarzony z elektrycznymi silnikami i wentylatorami), na zagęszczaczu poliureowym/di-mocznikowym.
VEGATOL VPRO LZG 1 / LZG 2 – niebieski smar litowy do cięższej pracy, odporny na utlenianie, z własnościami EP; nadaje się także do centralnego smarowania.
Evil Lubricants FAST Grease – syntetyczny, niebieski smar (rower/łożyska), nastawiony na odporność na wilgoć i korozję w realnych warunkach terenowych.
JAX Gear-Guard Synthetic – lepki, „clingy” niebieski smar do cięższych zastosowań (typowo miejsca, gdzie smar ma zostać na elemencie i nie spłynąć), barwa pełni też rolę wskaźnika obsługi.
JAX Dredge-Guard 2 – smar o deklarowanej barwie niebieskiej, projektowany do trudnych środowisk (wilgoć, woda, praca ciągła).
MOLYKOTE® G-0010 – smar na zagęszczaczu poliureowym; zastosowania m.in. łożyska silników elektrycznych i pomp. Spotykany w odcieniach zieleni/niebiesko-zielonym (zależnie od rynku/partii).
Niebieskie smary – zestawienie techniczne (nazwa – producent – kolor – baza – zagęszczacz – dodatki – zastosowanie)
Poniżej podaję w jednolitym schemacie produkty, które są klasycznie kojarzone z „niebieską” identyfikacją oraz/lub mają barwę jednoznacznie deklarowaną w danych technicznych.
MOLYKOTE
MOLYKOTE® G-0010 – Molykote (DuPont) – niebiesko-zielony / zielony – baza: olej mineralny – zagęszczacz: poliurea (di-mocznik) – dodatki: pakiet przeciwkorozyjny, stabilizujący, właściwości nośne – zastosowanie: łożyska silników elektrycznych, wentylatory, pompy wodne, zastosowania wymagające stabilności ścinania i odporności na utlenianie.
VEGATOL
Vegatol VPRO LZG 1 – Vegatol – niebieski – baza: olej mineralny – zagęszczacz: litowy – dodatki: EP, antykorozyjne, odporność na utlenianie, podwyższona adhezja – zastosowanie: łożyska toczne/wałeczkowe i inne połączenia trące w ciężkich warunkach; maszyny leśne, budowlane, rolnicze; możliwe centralne smarowanie.
Vegatol VPRO LZG 2 – Vegatol – niebieski – baza: olej mineralny – zagęszczacz: litowy – dodatki: EP, antykorozyjne, odporność na utlenianie, podwyższona adhezja – zastosowanie: jak wyżej, wariant NLGI 2 do klasycznych punktów smarnych i łożysk.
SKF
SKF LGHQ 2 – SKF – niebieski – baza: olej mineralny – zagęszczacz: di-urea (poliurea) – dodatki: pakiet stabilizujący do pracy długotrwałej (typowo antyoksydacyjny/antykorozyjny) – zastosowanie: łożyska silników elektrycznych; szczególnie do pracy z dozownikami jednopunktowymi.
SKF LGHP 2 – SKF – (często spotykany jako niebieski w praktyce serwisowej) – baza: olej mineralny – zagęszczacz: poliurea (di-urea) – dodatki: układ stabilizujący do szerokiego zakresu temperatur i długiej żywotności smaru – zastosowanie: łożyska w podwyższonych temperaturach, m.in. silniki elektryczne i podobne aplikacje.
ROCOL
ROCOL SAPPHIRE 2 – Rocol – niebieski – baza: wysoko rafinowany olej mineralny – zagęszczacz: technologia multi-complex soap – dodatki: wysoka nośność (EP), odporność na utlenianie, ochrona antykorozyjna – zastosowanie: łożyska toczne/ślizgowe w warunkach średnich do ciężkich, udary, wilgoć, woda.
ROCOL SAPPHIRE 1 – Rocol – niebieski – baza: wysoko rafinowany olej mineralny – zagęszczacz: multi-complex soap – dodatki: jak wyżej – zastosowanie: systemy centralnego smarowania i długie rurociągi (łatwiejsza pompowalność).
JAX Gear-Guard® Synthetic – JAX – niebieski – baza: olej bazowy o bardzo wysokiej lepkości (smar „clingy”, mocno przyczepny) – zagęszczacz: (w skróconych danych produktowych nie podany wprost) – dodatki: wysoka adhezja, barwa jako wskaźnik obsługi – zastosowanie: miejsca wymagające utrzymania smaru na powierzchni (typowo cięższe mechanizmy, osłonięte przekładnie/elementy narażone na wymywanie i zabrudzenia).
JAX Dredge-Guard 2 – JAX – niebieski – baza: (brak jawnego wyszczególnienia w przytoczonych właściwościach) – zagęszczacz: (brak jawnego wyszczególnienia w przytoczonych właściwościach) – dodatki: odporność środowiskowa; produkt nierozpuszczalny w wodzie – zastosowanie: ciężkie warunki, praca w środowisku mokrym/wodnym (np. osprzęt, który „widzi wodę” częściej niż mechanika by chciała).
Wszystkie niebieskie smary w ofercie abscmt.pl (z jednoznacznie zadeklarowanym kolorem „niebieski”) – w tym samym schemacie
FAST Grease smar rowerowy – Evil Lubricants – niebieski – baza: syntetyczna PAO – zagęszczacz: aluminium-complex – dodatki: EP, stałe środki smarne, inhibitory korozji, dodatki adhezyjne – zastosowanie: łożyska rowerowe/piasty i punkty smarne pracujące w suchych i mokrych warunkach.
(Produkty SKF LGHQ/LGHP są w klasyce „lekko niebieskiej” identyfikacji w praktyce UR; ich parametry bazowo-zagęszczaczowe są jednoznaczne w kartach produktowych, a dobór zawsze warto spiąć z warunkami: prędkość, temperatura, uszczelnienia, interwały.
Na zakończenie – stara szkoła tribologii i jedna prosta rada Jeżeli miałbym podsumować „niebieski smar” jednym zdaniem, to powiedziałbym tak: kolor pomaga ludziom, ale pracę wykonuje chemia i reologia. Barwa ułatwia kontrolę i ogranicza pomyłki, natomiast o trwałości węzła tarcia decyduje dopasowanie: lepkość oleju bazowego do prędkości, zagęszczacz do temperatury i wody, dodatki EP/AW do obciążeń oraz kompatybilność przy ewentualnych dolewkach i dosmarowaniach.
Wiele z wymienionych smarów możesz nabyć na stronie abscmt.pl bezpośrednio, ewentualnie zamówić telefonicznie pod numerem 601 444 162 lub meilowo pod adresem lozyska@elub.pl.
Biały smar (white grease) to temat z gatunku „niby prosto, a jednak diabeł siedzi w szczegółach”. Bo biały kolor w tribologii nie jest ozdobą jak lukier na pączku – zwykle jest informacją technologiczną. Dla praktyka smarowania to sygnał: jakie mogą być dodatki, jaką widać czystość formulacji, czy smar ma pracować w środowisku „czystym” (żywność, farmacja, papier, elektronika), a czasem… czy operator w ogóle go zobaczy na elemencie.
Skąd biorą się kolory smarów? Kolor smaru wynika przede wszystkim ze składu smaru, a najczęściej z tego, co do niego dodano. Smar to w uproszczeniu: olej bazowy + zagęszczacz + pakiet dodatków. Każdy z tych składników może wnosić barwę.
Olej bazowy bywa naturalnie słomkowy, bursztynowy albo prawie bezbarwny (np. wysoko rafinowane białe oleje mineralne).
Zagęszczacz (np. mydła litowe, kompleksy glinowe, sulfonian wapnia, PTFE) może rozjaśniać lub „mlecznić” strukturę smaru.
Dodatki – i tu jest zwykle największa „kolorowa robota”: stałe środki smarne, dodatki EP/AW, inhibitory korozji, przeciwutleniacze, modyfikatory tarcia.
W praktyce biały smar często zawdzięcza barwę białym dodatkom stałym (np. PTFE) albo białym wypełniaczom/usztywniaczom (np. węglan wapnia), ewentualnie zastosowaniu wysokiej czystości olejów i „jasnych” zagęszczaczy.
Barwienie celowe – kiedy kolor jest „umówiony” Smar może być też sztucznie barwiony, na przykład po to, żeby był bardziej widoczny na elemencie, ułatwiał kontrolę aplikacji, rozróżniał punkt smarowania albo minimalizował pomyłki serwisowe. W zakładach produkcyjnych to bywa prosta i skuteczna metoda „pokaż mi, czym to było smarowane”, bez laboratoriów i ceremonii. Trzeba jednak pamiętać: barwnik nie jest dodatkiem smarnym – ma pomagać w identyfikacji, a nie w nośności filmu.
Dodatki smarne i ich typowe „kolory” W tribologii dodatki często zdradzają się wyglądem. Najczęstsze przykłady:
PTFE (teflon) – typowo biały; daje niski współczynnik tarcia i „czyste” smarowanie (mile widziane tam, gdzie czarny MoS₂ byłby niepożądany).
Węglan wapnia (CaCO₃) – biały/kredowy; bywa w formulacjach jako wypełniacz i stabilizator, pomaga też „rozjaśniać” smar.
Dwutlenek tytanu (TiO₂) – bardzo silny pigment biały (częściej w roli barwiącej/identyfikacyjnej niż typowo smarnej).
Azotek boru (h-BN, „biały grafit”) – biały; stały środek smarny do wysokich temperatur i warunków, gdzie czarne dodatki są niepożądane.
Tlenek cynku (ZnO) – biały; spotykany m.in. w formulacjach specjalnych (czasem również z powodów kompatybilności).
Siarczek molibdenu (MoS₂) – czarny/grafitowy; klasyk do wysokich nacisków i tarcia granicznego.
Grafit – czarny; do warunków obciążeniowych i wysokich temperatur, ale brudzi jak sumienie po smarowaniu w białych rękawiczkach.
Miedź / proszki miedziowe – miedziano-brązowe; typowe dla past przeciwzatarciowych.
Aluminium (proszek) – srebrzysty; również w pastach montażowych.
Pakiety EP na bazie siarki/fosforu – często „ciągną” smar w stronę żółto-brązową (to jeden z powodów, dla których smary EP bywają wizualnie ciemniejsze).
Poniżej kilka znanych białych smarów (praktyka tribologa, nie pokaz mody) , rozpoznawalnych przykładów białych (lub złamanej bieli/kremowych) smarów, które w realnym smarowaniu spotyka się często:
MOLYKOTE® G-0052 FM – biały smar łożyskowy EP z atestem spożywczym, do urządzeń, gdzie nie wolno „czarnych” cząstek; baza mineralna, kompleks glinowy, białe ciała stałe.
MOLYKOTE® LONGTERM W2 – biały, wielozadaniowy smar łożyskowy do pracy ciągłej, baza mineralna, zagęszczacz litowy, dodatki stałe.
MOLYKOTE® EM-30L – biały smar kompatybilny z tworzywami, baza PAO, zagęszczacz litowy, dodatki PTFE/białe ciała stałe; typowy do par metal–plastik i plastik–plastik.
MOLYKOTE® DX Paste – biała pasta montażowa przeciwzatarciowa do prowadnic i montażu; baza mineralna, zagęszczacz litowy, białe ciała stałe.
MOLYKOTE® D Spray – biała pasta w aerozolu do montażu i ochrony przed zatarciem; zagęszczacz PTFE, białe ciała stałe, wysoka odporność temperaturowa.
SKF LGET 2 – smar do ekstremalnych temperatur i warunków: olej PFPE + zagęszczacz PTFE, barwa biała/złamana biel; do stref bardzo wysokich temperatur i agresywnych środowisk.
ROCOL FOODLUBE® Universal 2 – biały smar spożywczy do łożysk i węzłów tarcia, oparty o węglowodór syntetyczny, zagęszczany kompleksem glinowym, z dodatkami EP i stałymi.
ROCOL FOODLUBE® Premier 1 – miękki biały smar spożywczy wzmocniony PTFE do aplikacji szybkobieżnych i temperaturowych w „czystych” branżach.
ROCOL PUROL Grease – biały smar 3H do bezpośredniego kontaktu z żywnością (tam, gdzie kontakt jest nieunikniony), często wybierany do uszczelnień, prowadnic, elementów maszyn spożywczych.
JAX Magna-Plate 44 (seria) – biała rodzina smarów spożywczych do układów centralnego smarowania i ręcznego smarowania, szczególnie znana z zastosowań w maszynach do zamykania puszek i pracy w wilgoci/wymywaniu.
W starej, dobrej szkole smarowania mówi się: „kolor kolorem, ale liczy się film”. To prawda – tylko że kolor często podpowiada, jak ten film ma przetrwać: czy ma być czysto, czy ma być wysoko temperaturowo, czy ma być bezpiecznie dla tworzyw, czy ma być dopuszczenie spożywcze.
Poniżej zestawienie zgodne ze schematem: nazwa – producent – kolor – baza – zagęszczacz – dodatki – zastosowanie.
MOLYKOTE – białe / złamana biel / kremowe smary i pasty MOLYKOTE® G-0050 FM – Molykote – biały – olej mineralny – kompleks aluminium – białe ciała stałe, EP/AW – łożyska i węzły tarcia w przemyśle spożywczym (NSF H1), tam gdzie niepożądane są ciemne cząstki. MOLYKOTE® G-0051 FM White EP Bearing Grease – Molykote – biały – baza: smar na oleju (dokładna baza zależna od wersji) – zagęszczacz: wg karty produktu – dodatki EP/AW – łożyska i smarowanie EP w aplikacjach wymagających „białej” formulacji. MOLYKOTE® LONGTERM W2 – Molykote – biały – olej mineralny – mydło litowe – dodatki stałe przeciwcierne – uniwersalne smarowanie łożysk i mechanizmów, dłuższe okresy pracy, typowe węzły toczne i ślizgowe. MOLYKOTE® EM-30L – Molykote – biały – PAO – zagęszczacz litowy – PTFE i białe ciała stałe – smarowanie tworzyw sztucznych i par mieszanych (metal–plastik, plastik–plastik), redukcja tarcia/hałasu. MOLYKOTE® DX Paste – Molykote – biały – olej mineralny – lit – białe ciała stałe – pasta montażowa/antyzatarciowa: prowadnice, ślizgi, montaż i docieranie, ochrona przed zacieraniem. MOLYKOTE® D Spray – Molykote – biały – olej mineralny – PTFE – białe ciała stałe – pasta montażowa w aerozolu: montaż, gwinty, pasowania, miejsca narażone na zatarcie i wysoką temperaturę. MOLYKOTE® 33M (Low Temperature Grease) – Molykote – złamana biel (off-white) – baza silikonowa – zagęszczacz litowy – brak stałych środków smarnych – niskie temperatury, mechanizmy precyzyjne, szeroki zakres temperaturowy, dobra odporność na utlenianie/wodę.
VEGATOL – uwaga praktyczna W aktualnie opisywanych produktach Vegatol dominują barwy brązowe, czerwone i niebieskie (wynik składu i/lub barwienia), a w przeglądzie kart produktów nie pojawia się smar deklarowany jako biały.
SKF – białe smary SKF LGET 2 – SKF – biały / złamana biel – PFPE (olej fluorowany) – PTFE – brak klasycznych dodatków „brudzących”, formulacja do ekstremów – ekstremalnie wysokie temperatury i agresywne środowiska; konieczne bardzo dokładne oczyszczenie przy zmianie smaru.
ROCOL – białe smary (Foodlube i 3H) ROCOL FOODLUBE® Universal 2 – Rocol – biały – syntetyczny węglowodór – kompleks aluminium – stałe środki smarne + dodatki EP/AW – łożyska toczne/ślizgowe, duże obciążenia, przemysł spożywczy i „czyste” branże. ROCOL FOODLUBE® Premier 1 – Rocol – biały – baza syntetyczna (smar spożywczy) – zagęszczacz: smar spożywczy EP (typ mydła wg karty) – PTFE, EP/AW, ochrona antykorozyjna – szybkie łożyska i wyższe temperatury w przemyśle spożywczym/farmacji. ROCOL FOODLUBE® MultiPaste – Rocol – biały – baza: pasta/smar spożywczy – zagęszczacz: formuła pasty (wg producenta) – dodatki dopuszczone do żywności – pasta do montażu, zabezpieczania, prowadnic i połączeń w zakładach spożywczych. ROCOL PUROL Grease (NSF 3H) – Rocol – biały – baza: smar/wazelina spożywcza – zagęszczacz: układ wazelinowy (3H) – formulacja do bezpośredniego kontaktu – uszczelnienia, prowadnice, ostrza, elementy maszyn spożywczych; tam gdzie kontakt z żywnością jest nieunikniony.
JAX – białe / kremowe smary (food grade i „clean”) JAX Magna-Plate 44-0 / 44-1 / 44-2 – Jax – biały – olej nośny ok. 150 cSt @40°C – zagęszczacz: opatentowana baza mydlana (proprietary) – pakiet przeciwzużyciowy, wysoka odporność na wodę – centralne układy smarowania i ręczne smarowanie w maszynach spożywczych, szczególnie can-closing i strefy wymywania. JAX Magna-Plate 8 – Jax – biały nieprzezroczysty – baza smarowa food grade – zagęszczacz: układ mydlany (wg producenta) – dodatki przeciwzużyciowe – smar spożywczy do aplikacji wysokich prędkości i typowych węzłów tarcia w przemyśle spożywczym. JAX Halo-Guard FG (FG-LT / FG-00 / FG-PM – rodzina) – Jax – złamana biel / off-white – olej mineralny (wg wersji) – sulfonian wapnia (formulacje typu calcium sulfonate) – wysoka odporność na wodę, antykorozyjność, dopuszczenia H1 – łożyska i mechanizmy w zakładach spożywczych, praca w wilgoci, środowisku korozyjnym i wyższych temperaturach. JAX PürGel Klear (petrolatum, NSF 3H) – Jax – biały – baza wazelinowa/white mineral oil – zagęszczacz: petrolatum – czysta formulacja 3H – bezpośredni kontakt z żywnością, ochrona elementów, ostrzy, uszczelek; również jako bariera i środek antyadhezyjny. JAX Poly-Guard FG-2 – Jax – kremowy (cream-colored) – biały olej mineralny (white mineral oil) – zagęszczacz: układ zagęszczający wg producenta – dodatki ochronne – lepki smar spożywczy do aplikacji wymagających przyczepności i odporności na wymywanie.
Białe smary w ofercie sklepu abscmt.pl – praktyczne grupy zastosowań W bieżącej ofercie „białe” pozycje skupiają się zwykle w trzech rodzinach:
Na koniec – po staremu, jak w porządnym serwisie: dobór smaru to nie loteria. Jeśli wiesz, jaki jest węzeł tarcia, jaka temperatura, jakie obciążenie, czy jest woda, czy są tworzywa, czy są wymagania spożywcze, to biały smar przestaje być „kolorem”, a staje się narzędziem inżynierskim.
Wiele z wymienionych smarów możesz nabyć na stronie abscmt.pl bezpośrednio, ewentualnie zamówić telefonicznie pod numerem 601 444 162 lub meilowo pod adresem lozyska@elub.pl.
Beżowo kremowy smar (beige/cream-colored grease) to temat z pozoru „kolorystyczny”, a w praktyce bardzo tribologiczny: barwa bywa szybkim tropem, co w smarze siedzi, ale nigdy nie jest pełną specyfikacją. Beż, krem, „złamana biel”, białawy czy półprzezroczysty biały – te odcienie najczęściej spotkasz tam, gdzie liczą się czystość pracy, kompatybilność z tworzywami i elastomerami, stabilny film smarny oraz łatwa kontrola wizualna.
Skąd bierze się kolor smaru? W zdecydowanej większości przypadków barwa wynika ze składu: z rodzaju oleju bazowego, typu zagęszczacza oraz – co najważniejsze w praktyce – z pakietu dodatków i/lub obecności smarów stałych. Oleje mineralne często nadają smarom tony żółtawe lub bursztynowe, natomiast smary syntetyczne i „czyste” (np. na bazach PFPE, silikonach, PAO) potrafią być białe, białawo-kremowe lub półprzezroczyste. Do tego dochodzą wypełniacze i dodatki funkcjonalne, które mogą „przygaszać” lub „ocieplać” odcień do beżu.
Warto też pamiętać o rzeczach, o których starsi mechanicy mówią krótko: „smar się starzeje”. Utlenianie oleju bazowego, praca w temperaturze, kontakt z metalami (kataliza), a nawet pył z otoczenia mogą zmieniać barwę w czasie. Dlatego kolor w trakcie eksploatacji bywa informacją diagnostyczną (np. przegrzanie, zanieczyszczenie), ale nadal nie zastąpi analizy i doboru „po parametrach”.
Sztuczne barwienie – po co w ogóle farbować smar? Smary mogą być barwione celowo. Powody są prozaiczne, ale praktyczne: – lepsza widoczność na elemencie (łatwiejsza kontrola aplikacji), – redukcja pomyłek serwisowych (różne smary w jednym zakładzie), – identyfikacja produktu i „rodziny” smarów, – czasem marketing – bo człowiek też wzrokiem kupuje (a beż, choć stateczny, nie zawsze wygrywa z niebieskim „premium”). Ważne: barwnik zwykle jest neutralny tribologicznie, ale nie wolno zakładać, że „taki sam kolor = taka sama kompatybilność”. Dwa beżowe smary mogą mieć kompletnie różne zagęszczacze, a to już prosta droga do rozrzedzenia, separacji oleju lub utraty stabilności mechanicznej po zmieszaniu.
Dodatki smarne i ich typowe „kolory” – co najczęściej barwi smar? W tribologii najłatwiej skojarzyć barwę z dodatkami stałymi i wypełniaczami. Oto najpopularniejsze przykłady i ich „odcisk palca” w barwie:
PTFE (teflon) – zwykle biały; potrafi dać efekt kremowy lub mleczny. Obniża tarcie, wspiera pracę w parze metal–tworzywo, bywa świetny w smarach do precyzyjnych mechanizmów. Heksagonalny azotek boru (hBN) – biały; często wybierany tam, gdzie chcesz „biały smar stały” bez czarnych śladów. Dwusiarczek molibdenu (MoS₂) – grafitowo-szary do czarnego; klasyka przy wysokich naciskach i niskich prędkościach, ale barwi mocno i zostawia ślady (co bywa wadą w aplikacjach „estetycznych”). Grafit – czarny; świetny w warunkach granicznych, ale podobnie jak MoS₂ – brudzi. Siarczek wolframu (WS₂) – zwykle szary/ciemnoszary; bardzo niski współczynnik tarcia, często w niszowych zastosowaniach. Tlenek cynku, dwutlenek tytanu, węglan wapnia, siarczan baru – zwykle białe wypełniacze/pigmenty; potrafią „rozjaśniać” smar do bieli albo złamanej bieli. Kompleksy mydeł (np. litowe, glinowe) i zagęszczacze nieorganiczne (np. krzemionka) – same w sobie często są jasne, więc przy jasnej bazie dają kremowy lub półprzezroczysty wygląd. Dodatki EP/AW (siarkowo-fosforowe, ZDDP i podobne) – zwykle „koloru nie narzucają” wprost jak MoS₂, ale mogą powodować przyciemnienie lub „ocieplenie” barwy (żółtawo-beżowe tony), zwłaszcza w smarach mineralnych. Pakiety antykorozyjne, detergenty, inhibitory utleniania – raczej subtelne, ale potrafią przesuwać odcień w stronę słomkową lub kremową.
Co tribologicznie „znaczy” beż/krem? Beżowo-kremowe smary bardzo często są „rodziną” produktów, które mają: – jasne bazy olejowe (PAO, estry, silikony, białe oleje), – białe smary stałe (PTFE, białe wypełniacze), – nacisk na czystość, niebrudzący charakter i kompatybilność materiałową (plastiki, guma, uszczelnienia), – w wersjach spożywczych: składniki dopuszczone do kontaktu incydentalnego (H1) lub bezpośredniego (3H) – wtedy odcień kremowy bywa wręcz „naturalny”, bo nikt nie chce czarnego MoS₂ w okolicy żywności.
A teraz, jak to w porządnej praktyce serwisowej: najpierw ogólna orientacja, potem konkret.
Kilka przykładów dobrze rozpoznawalnych beżowo-kremowych smarów i gdzie robią robotę
Molykote BG-20 – beżowy smar do łożysk szybkoobrotowych, wrzecion i precyzyjnych węzłów (tam, gdzie liczy się stabilność i kultura pracy).
Molykote PG-65 – beżowy smar do linek, przewodów, mechanizmów z tworzyw i gumy; dobry wybór do „lekko chodzących” układów.
Molykote PG-75 – beżowy smar do zawieszeń i elementów gumowo-metalowych; typowo tam, gdzie chcesz ograniczyć piski i tarcie.
Molykote 7348 – jasnobeżowy smar wysokotemperaturowy, chętnie widziany w węzłach narażonych na wysoką temperaturę (gdy klasyczne litowe już „siadają”).
SKF LGLT 2 – beżowy smar do niskich temperatur i wysokich prędkości; kiedy rozruch na mrozie ma znaczenie.
SKF LGGB 2 – białawy, biodegradowalny smar do zastosowań, gdzie ważna jest niższa toksyczność i ekologia (maszyny w pobliżu środowiska).
SKF LGET 2 – biały smar PFPE/PTFE do ekstremalnych temperatur i agresywnych środowisk; liga „specjalna”, ale niezastąpiona.
ROCOL SAPPHIRE Premier – gładki beżowy smar z PTFE do łożysk silników i wentylatorów, także do trudnych warunków pracy.
ROCOL PUROL Grease (NSF 3H) – biały smar do bezpośredniego kontaktu z żywnością, uszczelnień, prowadnic, ostrzy; tam, gdzie higiena rządzi.
JAX HALO-GUARD FG – off-biały smar spożywczy o wysokiej nośności do przekładni i łożysk w przemyśle spożywczym, szczególnie przy wodzie i myciu.
Jeżeli brzmi to jak „kremowa elita” – coś w tym jest. Tyle że w tribologii elita nie ma medali, tylko mniejsze zużycie, niższe tarcie i dłuższy MTBF.
Zestawienie beżowo-kremowych smarów – firmy Molykote, Vegatol, SKF, Rocol, JAX oraz pozycje w ofercie abscmt.pl Poniżej podaję opisy w formacie: nazwa – producent – kolor – baza – zagęszczacz – zastosowanie.
Molykote: Molykote BG-20 – Molykote – beżowy – ester – kompleks litowy – łożyska toczne i ślizgowe, wrzeciona, prowadnice, napędy śrubowe; dobre do wysokich prędkości i stabilnej pracy. Molykote PG-65 – Molykote – beżowy – PAO (polialfaolefina) – lit – linki i przewody sterownicze, elementy z tworzyw, mechanizmy o niskim tarciu, praca także w niskich temperaturach. Molykote PG-75 – Molykote – beżowy – olej mineralny + PAO – lit – smarowanie elementów zawieszenia, połączeń gumowo-metalowych i węzłów wymagających redukcji tarcia/hałasu. Molykote 7348 – Molykote – jasny beż – silikon – (zagęszczacz w tej klasie smarów jest typowo nieorganiczny, stosowany do wysokich temperatur) – aplikacje wysokotemperaturowe, gdzie liczy się odporność termiczna i stabilność. Molykote TP-42 – Molykote – jasny beż – olej mineralny – lit – pasta przeciwzatarciowa do montażu i docierania, prowadnic i węzłów ślizgowych; zawiera białe smary stałe. Molykote 33 Medium – Molykote – złamana biel – silikon – lit – smar do bardzo niskich temperatur, do tworzyw i precyzyjnych mechanizmów, gdzie tarcie ma być niskie i powtarzalne. Molykote 55 O-ring – Molykote – złamana mocna biel – silikon – lit – uszczelnienia, O-ringi, zawory; tam, gdzie chcesz pewnego poślizgu i ochrony elastomeru. Molykote 44 Medium – Molykote – złamana biel – silikon – lit – smar do szerokiego zakresu temperatur; tworzywa, guma, prowadnice, łożyska w aplikacjach „pracujących równo i długo”. Molykote LONGTERM W2 – Molykote – biały – olej mineralny – mydło litowe – smar wielozadaniowy do łożysk i węzłów ogólnych, z dobrą ochroną i stabilnością. Molykote G-0052 FM – Molykote – biały – olej mineralny – kompleks aluminiowy – smar EP z dopuszczeniem do zastosowań spożywczych (incydentalny kontakt), do łożysk i elementów maszyn w branży food. Molykote EM-30L – Molykote – biały – PAO – lit – smar do tworzyw i gumy; zawiera PTFE/białe smary stałe, nastawiony na niski współczynnik tarcia i kompatybilność materiałową. Molykote EM-50L – Molykote – półprzezroczysty biały – PAO – lit – smar do tworzyw i elastomerów w mechanizmach precyzyjnych (zębatki, elementy ślizgowe), gdzie liczy się „lekka”, stabilna praca. Molykote 4 (związek dielektryczny) – Molykote – półprzezroczysty biały – silikon – krzemionka – izolacja i ochrona elektryczna, uszczelnienia, elementy narażone na wilgoć; typowo do złączy i aplikacji dielektrycznych. Molykote High Vacuum Grease – Molykote – półprzezroczysty biały – silikon – krzemionka – uszczelnianie i smarowanie w próżni / układach wysokociśnieniowych, zawory i O-ringi, aplikacje wymagające niskiej lotności. SKF: SKF LGLT 2 – SKF – beżowy – olej syntetyczny (typowo PAO w tej klasie) – lit – łożyska szybkoobrotowe i praca w niskich temperaturach, gdzie rozruch i opory mają kluczowe znaczenie. SKF LGGB 2 – SKF – białawy – ester syntetyczny – lit/wapń – smar biodegradowalny o niskiej toksyczności do aplikacji, gdzie ważna jest ochrona środowiska. SKF LGET 2 – SKF – biały – PFPE – PTFE – ekstremalne temperatury i agresywne warunki; rozwiązanie „specjalne” do węzłów, gdzie inne smary nie mają racji bytu.
ROCOL: ROCOL SAPPHIRE Premier – ROCOL – gładki beżowy – syntetyczny płyn węglowodorowy (z PTFE) – kompleksowe mydło litowe – łożyska silników elektrycznych i wentylatorów, trudne warunki, wysoka kultura pracy i kompatybilność z gumą/tworzywami. ROCOL PUROL Grease (NSF 3H) – ROCOL – biały – biały olej – „nie mydło” (zagęszczacz nie-mydlany) – aplikacje spożywcze i farmaceutyczne z bezpośrednim kontaktem z żywnością: uszczelnienia, prowadnice, łożyska, ostrza, elementy maszyn.
JAX: JAX HALO-GUARD FG (FG-2 / FG-LT / FG-00) – JAX – off-biały / gładki – olej bazowy o lepkości ok. 95 cSt w 40°C (klasa spożywcza) – sulfonian wapnia – ciężko obciążone przekładnie i łożyska w przemyśle spożywczym, dobra odporność na wodę i mycie, wysoka nośność EP, także do centralnych układów smarowania (wersje LT/00). JAX Food-Grade Anti-Seize – JAX – kremowobiały – olej mineralny – sulfonian wapnia – pasta przeciwzatarciowa/antyseize z PTFE i białymi cząstkami stałymi; połączenia gwintowe, ochrona antykorozyjna i praca w wysokiej temperaturze (jako pasta po odparowaniu oleju).
Vegatol: W przejrzanych opisach ofertowych tej marki dominują barwy inne niż beżowo-kremowe (często brązy, niebieskie lub żółtawe tony). Jeżeli w Mojej praktyce serwisowej poznam konkretny „kremowy” Vegatol z etykiety lub karty – dopiszę go do zestawienia po numerze produktu, bo kolor w tej marce bywa mocno powiązany z linią zastosowań.
Kilka praktycznych uwag tribologa, zanim smar trafi na maszynę – Nie mieszaj smarów „po kolorze”. Klucz to zagęszczacz i baza (lit, kompleks litowy, sulfonian wapnia, PTFE/PFPE, silikony…). – Jeśli zmieniasz produkt, zrób to jak „po staremu i porządnie”: wypłukanie / mechaniczne usunięcie starego smaru, a dopiero potem nowy. – Beż/krem często idzie w parze z aplikacjami do tworzyw i uszczelnień: upewnij się, że masz kompatybilność z elastomerem (NBR, EPDM, FKM, silikon). – W aplikacjach szybkoobrotowych patrz na lepkość bazy, stabilność mechaniczna i dopuszczalne prędkości (współczynnik prędkości), bo „ładny krem” nie uratuje łożyska przegrzanego od złego doboru.
Na zakończenie informacja zakupowa: wiele z wymienionych smarów możesz nabyć na stronie abscmt.plbezpośrednio, ewentualnie zamówić telefonicznie pod numerem 601 444 162 lub mailowo lozyska@elub.pl.
